CO2 uitstoot in Nederland

Inhoudsopgave onderwerpen

CO2 heffing is een politiek instrument.


In de EU wordt gewerkt aan een algemeen geldend systeem voor het belasten van CO2 uitstoot. Dat kan gemakkelijk voor de elektriciteitsproductie, omdat de input in soorten brandstof transparant bekend is en ook het rendement waarmee de stroom wordt geproduceerd. In andere sectoren is dat wat lastiger.
Voor de gemeenschap van burgers en bedrijven zijn dat geen kosten, maar belastingmaatregelen. Bedrijven moeten wel meer betalen, maar dat komt via de kostprijsverhoging weer bij de burger terecht. Feitelijk levert de CO2 heffing de staatskassen meer geld op. Het is dus een verschuiving van geld. De politiek wil dat geld gebruiken voor verduurzaming.

CE Delft heeft een studie gemaakt over de effecten van CO2-heffing voor de energie-intensieve industrie.

uitstoot-koolstofdioxide

CO2 uitstoot volgens CBS 1990 versus 2017

Toelichting bij bovenstaande grafiek
De landbouw krijgt vaak de zwarte piet als het gaat om uitstoot van CO2. We zien dat dat wel meevalt. Zeker als we beseffen we voor onze dagelijkse levensbehoefte voor melk, vlees, groeten, fruit, aardappelen/.. de boeren hard nodig hebben. En dat deze sector bij gelijkblijvende uitstoot in bij 30 jaar de productie 2 x groter heeft gemaakt. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/05/nederlandse-landbouwproductie-1950-2015

Vooral het wegverkeer en de energiebedrijven vertonen groei in CO2 uitstoot. De grote industrie heeft ruim 10% bespaard.

Stacks Image 151

Berekening CO2 uitstoot op hoofdlijnen

Energetishe verbruikVerbruik 2017 pJCO2 uitstoot kg per GJmld Kg CO2
Steenkool3839436
Aardolie energetisch76073,356
Aardolie niet energetisch43500
Aardgas129956,874
Hernieuwbaar181 0
Kern30 0
    
Totaal3088 165

Kosten van CO2 heffing in het transitiescenario tot 2050

CO2 uitstootFossiel PJKern PJHernieuwbaar PJTotaal PJHernieuwbaar & besparingmld kg CO2CO2 heffing per tonHeffing in miljard EuroLasten per gezin per jaar
2017 2.877 3018130885,9% 165    
2018 2.844 30226,331007,3% 164    
2019 2.729 30341310011,0% 157    
2020 2.605 30465310015,0% 150 18 € 2,697 € 385
2030 1.520 301550310050,0% 87 43 € 3,760 € 537
2040 745 302325310075,0% 43 100 € 4,285 € 612
2050 1 303069310099,0% 0   

Kosten van energietransitie transitie in Nederland tot 2030 met windmolens of zonneweides

Investeringen in hernieuwbaarvermogen per eenheid MWFLHJaarproductie in kWhJaar prod in PJBehoefte 2030 in PJaantalInvestering in euro
Windmolen53500 17.500.000 0,0630 1550 24.603 159.919.000.000
Hectare zon1950950000 0,0034 1550 453.216 294.590.643.000
Toelichting bij bovenstaande tabel (FLH = Full Load Hours)

In 2030 willen de helft van de uitstoot teruggedrongen hebben. In de tabel analyse gaan we ervan uit dat de vraag naar energie en de besparing per saldo leidt tot een gelijkblijvende energievraag (3.100 PJ per jaar). We moeten in 2030 dan 50% van het verbruik duurzaam opwekken. Dat was in 2018 nog maar 7,3%.
Uit de tabel blijkt dat als de helft van alle energie wordt opgewekt met windmolens we ruim 24.000 turbines van 5 MW nodig hebben. En als dat moet gebeuren met zonneweides dat we dan 453.000 hectare nodig hebben dat is 10% van de oppervlakte van Nederland.

Op de berekening valt wel wat af te dingen. Omdat ingeval we stroom uit duurzame bronnen inzetten voor mechanische arbeid, zoals transport, het mechanisch rendement een stuk hoger is en er dus minder energie nodig is.

Daartegenover staat dat zon en wind kunnen niet op commando stroom leveren zonder een opslagsysteem. Via opslag verliezen we 8% energie voor de laadcyclus bij batterijen.
Waterstof maken kost energie de omzetting in waterstof onder druk kost 39% energie. Per saldo hebben we dan nog meer molens of zonneweides nodig. Wetenschappers verwachten dat het verlies in de toekomst beperkt kan worden tot 29%.

De prijzen van windturbines en zonneweides zijn respectievelijk € 1.300 per kW en € 600 per Kilowatt-piek geïnstalleerd. Hetgeen overeenkomt met de beste prijzen anno 2019. De omvang van de opgave van een CO2 vrij Nederland wordt dan wel inzichtelijk. Voor 50% CO2 reductie moet er voor vele honderden miljarden worden geïnvesteerd. Daarbij vereist die enorme hoeveelheid extra stroom grote, kostbare aanpassingen in de infrastructuur van het laag- en hoogspanning netwerk

Vermeden kosten inkoop fossiele energie in Nederland tot 2030 bij 50% CO2 reductie

Vermeden kosten  Verbruik PJ 2017Kosten 2017€ mrd Verbruik PJ 2020Kosten 2020 € mrdVerbruik PJ 2030Kosten 2030 € mrd
Steenkool65€/ ton383 € 0,867 347 € 0,785 202 € 0,458
Aaardolie70€ / barrel760 € 8,707 688 € 7,883 402 € 4,600
Aardgas0,2€/ m31299 € 8,209 1176 € 7,432 686 € 4,337
         
Totaal    € 17,782   € 16,101   € 9,395
Vermeden kosten      € 1,681   € 8,387
         
Som besparingen 2020 - 2030  € 55,38 miljard    
De besparingen per jaar aan inkoop voor fossiele energie hebben we becijferd op 8,3 miljard Euro in het jaar 2030. De financieringslasten voor de energie opwekking met louter windmolens tegen 4% gedurende de levensduur van 29 jaar bedragen per jaar € 10 miljard.

Omdat windmolens geen basislast kunnen leveren is het afschakelen van fossiele centrales dan nog niet mogelijk. Daarvoor is opslag noodzakelijk. Met waterstof als tussen medium is voor elke kWh basislast 2,87 kWh windstroom nodig. We hebben dan 3 x zoveel windmolens nodig op zee. De investering zal dan ruim 3 x zo groot worden.